Kısmi tevkifatta aynı işlem iki beyannamede yer alır: satıcı, işlemin tamamını ve kendi payına düşen KDV’yi 1 No.lu KDV Beyannamesinin “Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler” tablosunda gösterir; alıcı, tevkif ettiği KDV’yi sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edip öder. Her iki beyanname de işlemin yapıldığı döneme aittir. 2 No.lu beyanname dönemi izleyen ayın 25’ine (VUK-164 sayılı Sirküler), 1 No.lu beyanname ise 28’ine kadar verilir; vergi aynı gün ödenir.
Tevkifat Kimlerde ve Hangi Tutarda Uygulanır?
KDV Genel Uygulama Tebliği’nin (I/C-2.1.3.1) bölümüne göre kısmi tevkifat yapacak alıcılar iki gruptur: (a) KDV mükellefleri ve (b) belirlenmiş alıcılar (kamu idareleri, bankalar, sigorta şirketleri, BİST’te işlem gören şirketler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve tebliğde sayılan diğerleri). Her işlem türü için tevkifatı hangi grubun yapacağı ayrıca belirlenmiştir.
Kısmi tevkifat kapsamındaki bir işlemin KDV dahil bedeli, işlemin yapıldığı yıl için VUK 232’de belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. 2026’da bu sınır 12.000 TL‘dir. Sınır aşılırsa tevkifat tutarın tamamı üzerinden yapılır; bedel tevkifattan kaçınmak için parçalara bölünemez.
Örnek Tevkifat Oranları
| Kod | İşlem | Tevkifat yapacak alıcı | Oran |
|---|---|---|---|
| 601 | Yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri | Belirlenmiş alıcılar; KDV mükelleflerinde KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzeri yapım işleri | 4/10 |
| 603 | Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri | Belirlenmiş alıcılar | 7/10 |
Tevkifat kodları e-Fatura’da ve beyannamedeki işlem türü listesinde aynıdır. Diğer işlem türleri ve oranları için tebliğin (I/C-2.1.3.2) ve (I/C-2.1.3.3) bölümlerine bakılmalıdır.
Satıcı: 1 No.lu KDV Beyannamesi
Satıcı, “Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler” tablosunda işlem türünü (örneğin 603) seçer, işlemin KDV hariç bedelinin tamamını matrah olarak, KDV oranını ve tevkifat oranını girer. Beyanname, hesaplanan KDV’nin tevkifata tabi kısmını ayırır; satıcı yalnızca alıcıdan tahsil ettiği kısmı beyan eder. Bu kısım satıcının o dönemki diğer hesaplanan KDV’siyle birlikte indirimlerden düşülür.
Alıcı: 2 No.lu KDV Beyannamesi
Alıcı, tevkif ettiği KDV’yi işlemin yapıldığı dönemin 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan eder. Tebliğe göre:
- 2 No.lu beyanname yalnızca tevkifata tabi işlem olan dönemlerde verilir.
- Gerçek usulde KDV mükellefleri 1015B kodlu, gerçek usulde KDV mükellefiyeti olmayanlar (genel bütçeli idareler dışındaki kamu kurumları dahil) 9015 kodlu KDV2 beyannamesini kullanır. Genel bütçeli idareler beyanname vermez; tevkif edilen KDV muhasebe birimlerince doğrudan gelir kaydedilir.
- Fatura izleyen ay düzenlense, alıcıya geç ulaşsa ya da bedel ödenmemiş olsa bile beyan, işlemin yapıldığı dönemde yapılır.
- 2 No.lu beyannamede indirim yapılamaz; tevkif edilen KDV’nin tamamı ödenir.
Alıcının İndirimi
7491 sayılı Kanun ile KDV Kanunu’nun 29/1 maddesinde yapılan değişiklikle, Ocak 2024 döneminden itibaren sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV ödendiği dönemin 1 No.lu beyannamesinde indirilir. Ancak aynı döneme ait 2 No.lu beyanname, 1 No.lu beyannameden önce verilir ve süresinde ödenirse bu KDV aynı dönemin 1 No.lu beyannamesinde indirilebilir. Satıcıya ödenen KDV kısmı ise faturanın deftere kaydedildiği dönemde, takvim yılını izleyen yılı aşmamak şartıyla indirilir.
Örnek
Bir banka, Mart 2026’da şirket araçlarının bakımını yaptırıyor. Fatura: 50.000 TL + %20 KDV = 60.000 TL. Banka belirlenmiş alıcıdır, işlem 603 kodlu bakım-onarım hizmetidir ve KDV dahil bedel 12.000 TL’yi aştığı için 7/10 tevkifat uygulanır.
| Kalem | Tutar | Kim beyan eder? |
|---|---|---|
| Matrah | 50.000 TL | Satıcı, 1 No.lu beyanname (tamamı) |
| Hesaplanan KDV | 10.000 TL | — |
| Tevkif edilen KDV (7/10) | 7.000 TL | Banka, 2 No.lu beyanname |
| Satıcıya ödenen KDV (3/10) | 3.000 TL | Satıcı, 1 No.lu beyanname |
| Satıcıya ödenen toplam | 53.000 TL | — |
Banka 7.000 TL’yi Mart 2026 dönemi 2 No.lu beyannamesiyle beyan eder ve 27 Nisan 2026’ya kadar öder. Bankanın KDV mükellefiyeti varsa, 2 No.lu beyannameyi 1 No.lu beyannameden önce verip süresinde ödediğinde 7.000 TL’yi ve satıcıya ödediği 3.000 TL’yi Mart 2026 dönemi 1 No.lu beyannamesinde indirebilir. Aynı bakım KDV dahil 10.000 TL olsaydı tevkifat yapılmaz, satıcı 10.000 TL’lik KDV’nin tamamını beyan ederdi.
KDV tevkifatında, hesaplanan KDV’nin bir kısmını alıcı satıcıya ödemez; sorumlu sıfatıyla doğrudan vergi dairesine beyan edip öder. Kalan kısmı satıcıya öder. Tevkifat oranı, işlemin türüne göre değişir (örneğin yapım işleri, temizlik, danışmanlık, işgücü temini farklı oranlara tabidir). İşleminize uygulanacak oranı KDV Genel Uygulama Tebliği’nden veya mali müşavirinizden teyit edin. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Matraha KDV dahil bedeli yazmak: matrah, KDV hariç bedelin tamamıdır.
- Tevkifatı ödeme yapılan aya kaydırmak: beyan dönemi işlemin yapıldığı dönemdir.
- 12.000 TL sınırını KDV hariç bedele uygulamak: sınır KDV dahil bedel içindir.
- Yapım işinde alıcı KDV mükellefiyse 5 milyon TL sınırını atlamak: bu sınırın altındaki yapım işlerinde KDV mükellefi alıcı tevkifat yapmaz.
Tevkifatın beyan dönemini KDV tevkifatı ne zaman beyan edilir, belirlenmiş alıcıları belirlenmiş alıcılar, iade tarafını tevkifattan doğan KDV iadesi yazılarımızda bulabilirsiniz.
İlgili Yazılar
Sıkça Sorulan Sorular
KDV tevkifatında satıcı hangi beyannameyi verir?
Satıcı işlemi 1 No.lu KDV Beyannamesinin Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler tablosunda işlem türü koduyla gösterir. Matrah KDV hariç bedelin tamamıdır; satıcı yalnızca alıcıdan tahsil ettiği KDV kısmını beyan eder.
Alıcı tevkif ettiği KDV'yi nasıl beyan eder?
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi işlemin yapıldığı dönemin 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edip öder. Gerçek usulde KDV mükellefleri 1015B, KDV mükellefiyeti olmayanlar 9015 kodlu KDV2 beyannamesini kullanır.
2 No.lu KDV beyannamesi ne zaman verilir?
GİB uygulamasında 2 No.lu KDV beyannamesi işlemin yapıldığı dönemi izleyen ayın 25'ine kadar verilir ve vergi aynı gün ödenir. Örneğin Mart 2026 işlemleri için son gün, 25 Nisan Cumartesi olduğundan 27 Nisan 2026'dır.
2026'da hangi tutarın altındaki işlemlerde tevkifat uygulanmaz?
Kısmi tevkifat kapsamındaki işlemin KDV dahil bedeli VUK 232'deki fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. Bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir; aşılırsa tevkifat tutarın tamamına uygulanır.
Kaynaklar
- KDV Genel Uygulama Tebliği (I/C-2.1.1, I/C-2.1.3.1, I/C-2.1.3.2.1, I/C-2.1.3.2.3, III/C-1.1)
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (md. 9, 29)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (md. 232)